Ostatnia aktualizacja 3 września 2025 przez MP
Regularne badania w kierunku raka szyjki macicy to jedyna szansa, by wyprzedzić nowotwór i wykryć chorobę na wczesnym etapie rozwoju, kiedy łatwiej ją wyleczyć.
Program profilaktyki raka szyjki macicy skierowany jest do kobiet w wieku 25–64 lat.
Od 1 lipca NFZ finansuje nowe badania w programie: test w kierunku HPV HR oraz cytologię na podłożu płynnym (LBC).
Obecnie program działa w dwóch schematach:
Schemat tradycyjny:
· klasyczna cytologia,
· wykonywana co 3 lata.
Schemat nowy:
· test HPV HR z genotypowaniem, który wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku onkogennym w wymazie z szyjki macicy,
· wykonywany co 5 lat,
· jeśli wynik testu HPV HR jest dodatni, z tego samego materiału wykonuje się dodatkowo cytologię na podłożu płynnym (LBC).
Co warto wiedzieć o nowej metodzie?
· Test HPV HR z genotypowaniem to badanie molekularne, które wykrywa DNA lub RNA wirusa brodawczaka ludzkiego (HPV) o wysokim ryzyku wywoływania raka szyjki macicy. Materiał do badania pobiera się wymazem z szyjki macicy.
· Cytologia płynna (LBC) wykonywana jest tylko w przypadku dodatniego wyniku testu HPV HR. Co ważne – nie trzeba wtedy ponownie pobierać wymazu, ponieważ wykorzystuje się materiał z tego samego pobrania.
· Zakres i częstotliwość badań zależą od uzyskanych wyników.
Jak działa program?
1. Jeśli wynik badania będzie ujemny – lekarz zaleci ponowne badanie profilaktyczne po upływie 3 lub 5 lat, a w uzasadnionych przypadkach po 12 miesiącach.
2. Jeżeli wynik testu HPV HR będzie dodatni – z tego samego materiału zostanie wykonana cytologia płynna (LBC). Jeśli jej wynik będzie prawidłowy, lekarz zaleci ponowne badanie po upływie 12 miesięcy.
3. Jeśli w wyniku badania stwierdzone zostaną zmiany dysplastyczne – lekarz ginekolog skieruje pacjentkę na dalszą diagnostykę, tj. badanie kolposkopowe lub kolposkopię z pobraniem wycinka do badania histopatologicznego. W przypadku rozpoznania raka szyjki macicy lub innego schorzenia pacjentka zostanie skierowana do leczenia specjalistycznego lub na dalsze badania.
Kto realizuje program:
· każda poradnia położniczo-ginekologiczna, która ma podpisaną umowę z NFZ,
· wybrane poradnie POZ, które podpisały umowę z NFZ na świadczenia położnej POZ w programie profilaktyki raka szyjki macicy.
Wersja skrócona do wykorzystania w mediach społecznościowych:
Program profilaktyki raka szyjki macicy – nowe badania od 1 lipca!
Regularne badania to najlepszy sposób, aby wykryć raka szyjki macicy we wczesnym stadium i skutecznie go leczyć.
👩 Program skierowany jest do kobiet w wieku 25–64 lata i finansowany przez NFZ.
Od 1 lipca dostępne są nowe badania:
✔ test w kierunku HPV HR (z genotypowaniem),
✔ cytologia na podłożu płynnym (LBC).
🔹 Schemat tradycyjny: klasyczna cytologia – co 3 lata.
🔹 Schemat nowy: test HPV HR – co 5 lat.
Jeśli wynik testu HPV HR jest dodatni, z tego samego materiału wykonuje się cytologię płynną (bez ponownego pobierania wymazu).
📍 Badania można wykonać w poradniach ginekologicznych z umową z NFZ oraz w wybranych poradniach POZ.
👉 Szczegóły i lista placówek: Program profilaktyki raka szyjki macicy.
Małopolski Oddział Wojewódzki Narodowego Funduszu Zdrowia w Krakowie
